GENEL BİTKİ VİROLOJİSİ

Yrd.Doç.Dr. Nejla YARDIMCI

‘Genel Bitki Virolojisi’ isimli ders notu, Ziraat Fakültelerinin, Bitki Koruma Bölümü öğrencilerine, Ziraat Mühendislerine ve tarımla uğraşan tüm okuyuculara yararlı olacağı inancıyla hazırlanmıştır. Ders notu hazırlanırken konuların ayrıntılarından kaçınılarak temel bilgilerin kolay anlaşılır biçimde verilmesi amaçlanmıştır.

Tek hücrelilerden çok hücrelilere kadar tüm canlıların duyarlı olduğu virüslerin keşfi ve viroloji bilim dalının günümüze kadar geçirmiş olduğu aşamalar, virüslerin genel özellikleri, orijini ve virüslerin kimyasal yapıları kitabın ilk bölümlerinde ele alınmıştır.

Kültür bitkilerini değişen oranlarda etkileyerek üründe ve verimde kayıplara neden olan virüslerin sınıflandırılmasında, Bitki virüslerinin Uluslararası Virüs Adlandırma Komitesi’ne bağlı Bitki -Virüs alt komitesinin yapmış olduğu sınıflandırma sistemi ayrıntılı olarak verilmeye çalışılmıştır. 

Kitapta, bitki virüs hastalıklarının önemi, yol açtığı kayıplar, etmenin hastalık oluşturma ve replikasyon mekanizmasına yer verilmiştir.

Virüslerle bulaşık bitkilerde mozaik, sararma, bodurluk, üründe azalma, yaprak,meyve ve dallarda şekil bozuklukları,halkalı lekeler, solgunluk gibi belirtiler ortaya çıkmaktadır. Bu kitapta, virüslerin kültür bitkilerinde oluşturduğu semptomlar yer yer resimlerle desteklenerek anlatılmıştır. Resimler, Agrios (1997 )’den sağlanmıştır.

Kitapta viral enfeksiyonlar sonucunda konukçu bitki mekanizmasında ortaya çıkan değişikliklerden ve bitki – virüs arasındaki interaksiyonlardan söz edilmiştir. Virüslerin bitkiden bitkiye taşınma yolları ayrıntılı bir biçimde verilmiştir.

Kitabın son bölümlerinde virüsleri tanılamada kullanılan yöntemler ve bitki virüs hastalıklarının kontrol yöntemleri  ele alınmıştır.

Ders notunun bu ilk baskısında görülebilecek hataların hoş görüleceğini diliyorum. Bu hataların tarafıma bildirilmesi, daha sonraki baskılar için ışık tutacaktır.