ÜCRET YAPISININ OLUŞUMU

Doç.Dr. Hüseyin AKYILDIZ

Eser, iş gerekleri açısından ideal bir ücret yapısının oluşturulmasını ele almaktadır.

Birinci bölümünde, iş gereklerinin fizyolojik bir analizi yapılmıştır. Bu bölümde, işletme ile iş sistemleri ve iş sistemleri ile de işgörenler arasındaki ilişkiye değinilerek, işletme-iş gerekleri bağıntısı ele alınmıştır. Daha sonra da iş gerekleri fizyolojik bakımdan analiz edilmiştir.

İkinci bölümde, ücret yapısının oluşumu, teorik çerçevesi ve uygulamada ortaya çıkan boyutlarıyla ele alınmıştır. İş gerekleri açısından ideal ücret yapısının teorik olarak analiz edilmesinde; çalışmamızın sistematiğine uygun hale getirmek kaydıyla, özellikle, “net avantajların eşitlenmesi” teorisi ile “beşeri sermaye yatırımı” teorisinden, büyük ölçüde yararlanılmıştır. Daha sonra da, uygulamada ortaya çıkan ücret yapısı ile ücret yapısındaki çarpıklıkların nedenleri incelenerek; iş değerlendirmesinin uygulanması gereği ele alınmıştır.

Üçüncü bölümde, iş değerlendirmesine yer verilmiştir. Bu bölümde, iş değerlendirmesi, anlamı, kapsamı, ilkeleri, yöntemleri ve bilimselliği çeşitli boyutlarıyla açıklığa kavuşturulmuştur.

Son bölümde ise, metal sektöründe Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası’na üye işyerlerinde yapılmış olan bir alan çalışması yer almaktadır. Bu bölümde 1980 öncesi ve sonrası uygulanan ücret politikaları detaylı olarak analiz edilmiştir. Özellikle 1980 sonrası dönem incelenirken; önce ücret yapısını belirleyen hukuki çerçeve ortaya konmuş; daha sonra da bu dönemde uygulanmaya konmuş olan “Metal Sanayii İş Değerlendirme Sistemi” ve bu sistemin işgörenler üzerinde neden olduğu izlenimler ele alınarak; bir takım sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır.