METİNLERARASI/GÖSTERGELERARASI İLİŞKİLER SEMPOZYUMU

7-8 EKİM 2008

AMAÇ VE KAPSAM 

            Julia Kristeva’nın ortaya attığı ve 1960’lı yılların sonlarından başlayarak her yazınsal çözümlemenin artık zorunlu bir aşaması olarak görülen metinlerarası kabaca iki ya da daha çok metin arasında bir alışveriş, bir tür konuşma ya da söyleşim biçimi olarak tanımlanabilir. Ancak rasgele kullanılan kavramın anlamını daraltarak, onun örneğin bir yazarın başka bir yazarın metnine ‘bilerek, isteyerek, belli bir strateji doğrultusunda’ başvurması işlemi olduğunu, her raslantısal benzerliğin metinlerarasılığı başlatmadığını kabul edeceğiz. Ayrıca bir metin ile başka bir metin arasındaki alışveriş işlemini belirtmek için ‘metinlerarasılık’ adı kullanılmasına karşın, bir metin ile sanatın diğer biçimleri, örneğin bir metin ile müzik parçası, resim ya da resim ile müzik arasındaki ilişkileri belirtmek içinse ‘göstergelerarasılık’ adı kullanacağız. Yalnızca yazınsal metinlerde değil, Umberto Eco’yla birlikte metinlerarasılığın/göstergelerarasılığın tüm sanatsal yaratıcılık evreninin egemen olduğu, alıntının tüm yaşamımızı sardığı, belirlediği bir dönemde yaşamaktayız; alıntı, ödünçleme, aynı unsurun değişkeleri, aynı unsurdan bir baveriş işlemlerini sorgulamak, çağdaş olduğu kadar önceki dönemlere ait kültürel unsurların hangi bakımlardan yenşkasını, ama benzerini yapma işlemi günlük yaşamımızda temel bir rol oynamaktadır. Dolayısıyla da çağdaş sanat biçimlerinin neredeyse hepsinde alışveriş işlemlerinin yoğun olduğunu, yapıtlarda farklı alanlara, disiplinlere yer verilerek çoğul alanlar yaratıldığını, anlam olanaklarının önünün alabildiğine aralandığını biliyoruz. Değişik alışveriş yöntemlerine göre sanatın neredeyse tüm biçimlerinde olduğu kadar, günlük yaşamımızın da ‘öteki’nin izlerine yoğun olarak rastlanmaktadır.
            Bu sempozyumun amacı öyleyse metinlerarasılık/göstergelerarasılık adını verdiğimiz kavramları kuramsal düzlemde tanımlamak, yapılan tanımların varsa eksikliklerini gidermek, ayrıca yalnızca kuramsal tanımlamalarla yetinmeyerek yazın olduğu kadar, yazının sanatın diğer biçimleriyle: resim, müzik, heykel, sinema vb. olan alışiden kullanıma sokulduklarını ortaya çıkarmak; değişik sanatsal biçimlerin birbirleriyle olan olası alışverişlerini ortaya çıkararak artık günümüzde temel bir yönelim olan disiplinler arasılığın ne olduğuna da katkıda bulunmaktır. Bu sempozyum yalnızca sanatsal biçimlerle yetinmeyerek gazete,  reklam, televizyon vb. alanlardaki alışveriş işlemlerine de açık olacaktır.
            Öyleyse bildiri önerileri şu başlıklar altında toplanacaktır.

1. Metinlerarasılık nedir, ne değildir. Metinlerarası yöntemler nelerdir? vb. başlıklarda kuramsal düzlemde yapılan sorgulamalara;
2. Uygulama düzleminde, yazın-yazın, yazın-sinema, yazı-resim, yazın-müzik, sinema-resim, sinema-müzik vb. alışveriş işlemlerine ilişkin uygulamalara yer verilecektir.

Anılan başlıklar altında çalışma yapan araştırmacıları önce ulusal daha sonra uluslar arası bir niteliğe bürünecek bu sempozyuma katılmaya davet ediyoruz.